صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
386
شرح بر زاد المسافر صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( تحقيق آشتيانى ) ( فارسى )
ولى اثبات تجرد خيال و اعتقاد به وجود عالمى مثالى ، برزخ بين ماده و عقل در صعود و نزول وجود ، بر تأسيس اصول و اعتقاد به قواعدى توقف دارد كه با اين اصل عظيم ، سازش داشته باشد ، هر فيلسوفى نمىتواند هر مبنايى را معتقد شود ، مگر آن كه با قواعد و اصول و اركان حكمت او سازگارى داشته باشد و فروع مترتب بر اصول كلى بدون ارتباط كامل بين اصل و فرع ، امكان ندارد و گرنه شخص ، فيلسوف بارع و متضلّع محسوب نمىشود و مانند فخر رازى و غزالى ( در مباحث فلسفه و عقليات صرفه ) در هر موقع و در هر جا آنچه به نظرش آمد ، به رشتهء تحرير مىآورد . مثلا اگر با وجود اشكالاتى ، نشود به مادى بودن قوهء خيال معتقد شد و تجرد آن محتمل يا محقق گرديد ، اگر ناظر به اين مطلب ، تشكيك در ذاتيات و وحدت مراتب حقيقت وجود را منكر باشد و برهان بر امتناع آن اقامه نمايد و نتواند تصور كند كه مىشود يك حقيقت واحد ، تشكيكى باشد و افراد اين حقيقت با حفظ وحدت و دخول تحت نوع واحد يا اصل واحد و سنخ فارد ، برخى ، مادى صرف و برخى ، مجرد صرف و برخى ، برزخ و فاصل و واسطه بين اين دو باشد ، قهرا نمىتواند از براى انسان ، فردى برزخى و واسطه بين معقول و محسوس و